Кириш
Терини кесмек инсаниет тарихында энъ къадимий фабрикация фаалиетлеринден биридир, лякин бугуньки куньде тери кесювимиз аньаневий пычакъ ве эль-прессинден чокъ зияде инкишаф этти. Земаневий териден япылгъан махсулатлар-аякъкъап ве къушакълардан башлап, автомобиль интерьерлерине ве люкс сумкаларгъа къадар-догъру, самимий ве масштаблы кесюв усулларына багълыдыр. Бу санайы трансформациясынынъ эсасында тери кесюв машинасы, механик арекет, ракъамлы идаре ве махсус кесюв технологияларыны бирлештирген муреккеп алет тура.
Лякин тери кесюв машинасы, там оларакъ, насыл чалышыр? Системанынъ ичинде не ола ве оны тери киби къатты, эластик ве чешит тюрлю материалларнен чалышмагъа не къабилиетли эте? Бу эр тарафлама ярдымджыда бугуньде къулланылгъан тери кесюв машиналарынынъ принциплери, компонентлери, иш джерьяны ве чешитлери талиль этиле.
Сонъунадже тек ... дегиль де, анълайджакъсынъ.насылтери кесюв машинасы чалышыр, аммане ичюно ойле семерели чалышмакъта-ве тери чешитине, истисал ихтияджларына ве бюджетке коре чешит кесюв технологиялары насыл къулланылгъаны.
1. Тери кесюв машинасы дегени недир?
Тери кесюв машинасы — табиий тери, синтетик тери ве композит тери материалларыны кесмек ичюн махсус япылгъан компьютер-идаре этильген я да эльнен чалышкъан алеттир. Технологиясына коре, о, бойле шейлерни къуллана биле:
Тербеленген пычакълар .
Айланма лезетлер .
Пычакъларны сюйрекленъиз .
Лазер нурлары .
Къалып кесюв басымы .
Сув акъынтылары .
Буларнынъ арасында ЧПУ пычагъы-эсасында тери кесюв станоклары земаневий заводларда энъ чокъ къулланыла, чюнки олар:
Юксек догърулыкъ .
Текрарлангъан кейфиет .
Энъ аз къалдыкълар .
Бир къач орьнек ичюн эгильме .
Къалын ве йымшакъ материалларнен уйгъунлыкъ .
Машина аппаратны (кесюв масасы, алетлер, двигателлер) ве программаны (САПР, ювалаштырув программалары, арекетлерни идаре этмек) бирлештире ве бутюн кесюв джерьяныны автоматлаштыра.
2. Земаневий тери кесюв машинасынынъ къурулышы .
О, насыл чалышкъаныны анъламакъ ичюн, онынъ эсас къысымларыны болип бакъайыкъ.
2.1 Кесиджи масасы / Иш тёшеги .
Кесиджи масасы — тери къоюлгъан ердир. Онынъ теркибинде, адет узьре:
Терини тегиз тутмакъ ичюн вакуум адсорбция зоналары .
Пычакъны къорчаламакъ ичюн кийиз я да ПВХ кесюв ковриклери .
Догърулыкъны сакъламакъ ичюн къатты, титревге-даянгъан къурулыш
Вакуумда тутмакъ- пек муимдир, чюнки тери сыкъ-сыкъ бурюле, созула я да къалынлыгъы тенъ дегиль. Тургъун юзю темиз ве догъру кесювни теминлей.
2.2 Кесиджи алетлер .
Чешит машиналар чешит алетлерни дестеклейлер. Хас кесюв башларында бойле шейлер ола биле:
Пневматик тербеленген пычакъ – къалын, къатты я да къатты тери ичюн пек яхшы
Электрик тербеленюв пычагъы – умумий тери ичюн догъру, юксек-частоталы титрев
Айланма пычакъ– узун догъру сызыкълар ве эгри сызыкълар ичюн
Сюргюн пычагъы – икътисатлы, адий орьнеклер ичюн
Перфоратор алетлери – тешиклер, тикиш излери ве тешиклер ичюн
Къатлама алетлери – къатлама сызыкълары ичюн .
Къалем я да маркер – орьнеклерни ве истинаден бельгилемек ичюн .
Земаневий машиналарнынъ чокъусы муреккеп чокъ-адымлы тери ишлемесини япмакъ ичюн алетлерни денъиштирмеге имкян бере.
2.3 Арекет системасы .
Арекет системасы кесюв башыны Х/У кошелери боюнджа айдап кете. О, озь иче- ринде:
Юксек-догърулыкълы серводвигательлер
Сызыкълы ёлбашчылар .
Къушакъ я да стойка-ве-шестеренкалы узатма
Незарет тахталары .
Булар тегиз, тургъун ве сонъ дередже догъру арекетни темин этелер, адет узьре ±0,1 мм сынъырында. Бу догърулыкъ севиеси люкс тери маллары ичюн пек муимдир.
2.4 Незарет системасы .
Незарет системасы ракъамлы кесюв файлларыны къабул эте ве оларны машина арекетине чевире. Бунъа бойле шейлер кире:
САПР/САПР программасы
Образ импорт интерфейси .
Юваларны оптималлаштырув .
Алет ёлуны мейдангъа кетирюв .
Сюрьат, басым ве кесюв теренлигини идаре этмек
Оператор тек дизайн файлыны (PLT, DXF, DWG, AI ве иляхре) юклей, къалгъаныны исе машина беджере.
3. Тери кесюв машинасынынъ чалышув принципи .
Энди исе кесюв джерьяныны адым-адым кечейик.
1-нджи адым: ракъамлы орьнек азырлав
Образлар САПР программасы ярдымынен азырлана. Бунъа бойле шейлер кире:
Аякъкъап устюни, сумкаларны, отургъычларны ве иляхре лейхалаштырув я да импорт этмек.
Баалав ольчюлери .
Сызыкълар ве эгрилерни ерлештирюв .
Кесик теренлигини, алетнинъ чешитини ве сурьатыны къоймакъ
Образларны догърудан-догъру физик шаблонлардан да сканерлемек мумкюн.
2-нджи адым: Автоматик юва япмакъ .
Юва япув программасы тери устюнде бир къач орьнекни ерлештире, бойлеликнен, къалдыкълар аз ола.
Илери юва япмакъ бойле шейлерни козь огюне ала:
Тери шекили .
Табиий къусурлар .
Узанув ёнелиши .
Данечиклернинъ ёнелишини .
Семетдешлик ве маддий экономия .
Акъыллы юва япмакъ, эльнен ерлештирювге коре, тери материалынынъ 5–15% масрафларыны экономия эте биле.
3-юнджи адым: Терини кесюв масасы устюне къоймакъ
Оператор терилерни вакуум масасы устюне къоя. Сенсорлар тапалар:
Терининъ къалынлыгъы .
Териден япылгъан контур .
Къусурлар (ихтиярий ПЗС-камера системасы)
Сонъ вакуум системасы якъыла, тери ялпакълана.
4-юнджи адым: Кесмек башлана
Кесиджи алет программалангъан ёл боюнджа арекет эте. Келинъиз, чешит алетлернинъ насыл чалышкъаныны тешкерип бакъайыкъ.
4. Чешит тюрлю кесюв технологиялары насыл чалышалар .
4.1 Тербеленген пычакъ .
Тербеленген пычакъ юксек-сыкълыкълы юкъары-ве-ашагъы титревлерни къуллана, адет узьре, бир дакъкъада 8000–20000 урув. Пычакъ тери лифлерни темиз кесип, горизонталь арекет этерек, вертикаль шекильде титрей.
Пневматик тербеленген пычакъ .
Сыгъдырылгъан аванен къуветлендириле .
Буюк амплитуда, кучьлю кучь .
Къалын терилер, сыгъыр териси ве къатты композитлер ичюн пек яхшы
Электрик тербеленген пычакъ .
Даа тынч, даа догъру
Умумий териден япылгъан махсулатлар ичюн келише .
Устюнликлери: 1. .
Янгъан излер ёкъ .
Яндырув ёкъ .
Тегиз четлери .
Тез кесюв .
Къулланылгъанда: 1. .
Аякъкъап
Чанталар .
Мебельнинъ дёшеклери .
Автомобиль интерьерлери .
4.2 Айланма пычакъ .
Айланма пычакъта айлангъан тёгерек лезет къулланыла. О, токътамайып ве тегиз кесе, хусусан:
Узюн догъру сызыкълар .
Буюк-радиуслы эгрилер
Къумачлар ве йымшакъ тери .
О насыл чалышкъаныны:
Ашагъы басым япкъанда, лезет юксек сурьатнен айлана. О, тербеленген пычакъ киби «догърамакънен кесмек» ерине «дёгюльмекнен кесмек» ерине, сонъ дередже темиз четлер ярата.
4.3 Пычакъны сюйреклемек .
Сюртюш пычагъы сербест айлангъан тургъун лезетли кесюв ёлунен кете. О, саде, амма къалын я да къатты териге келишмей.
4.4 Лазер ярдымынен кесюв .
Маддени иритмек ве бувландырмакъ ёлунен кесильген лазерлер.
Эйи тарафлары:
Пек юксек догърулыкъ .
Алетлернинъ кийильмеси ёкъ .
Эксикликлери:
Табиий тери устюнде янгъан четлери .
Синтетик тери кесильгенде зарарлы думанлар .
Бойлеликнен, тери ичюн механик пычакълар энъ яхшысыдыр.
4.5 Перфоратор алетлери .
Къулланыла:
Къушакъ тешиклери .
Тикиш тешиклери .
Безеклев .
Ава акъымы тешильмеси .
Перфоратор алетлерини автоматик суретте кесюв сырасы ичине къошмакъ мумкюн.
5. Акъикъий-Дюнья иш акъымы: Чиг териден битирильген кесильген парчаларгъадже
5.1 Терининъ къусурларыны бельгилемек .
Базы машиналаргъа ПЗС камералары къошулып, бойле шейлерни тапмакъ мумкюн:
Яра излери
Дешиклер .
Боджеклернинъ санчмасы .
Ренъклернинъ чешитлери .
Операторлар бу регионларны бельгилемек я да олардан къачынмакъ мумкюнлер.
5.2 Автоматик четлерни танымакъ .
Машина тери контурыны сканерлей ве юва япмакъны онъа коре ерлештире. Бу исрафтан къачына ве орьнеклернинъ тертипсиз тери шекиллерине келишмесини теминлей.
5.3 Кесик эда этильмеси .
Эр шей ерлештирильген сонъ:
Вакуум системасы чалышып башлай .
Пычакъ алет ёлу бою арекет эте .
Сюрьат автоматик шекильде ерлештириле .
Теренлик тери къалынлыгъына коре идаре этиле .
Машина керек олгъанда алетлерни денъиштире .
Битмиш парчалар чыкъарыла .
6. Терини кесмекни не къыйынлаштыра?
Тери бир тюрлю дегиль. Вазифелернинъ арасында:
Денъишкен къалынлыкъ .
Табиий эластиклик .
Тертипсиз шекиллер .
Текстура ёнелиши .
Гизли ички сыкълыкъ фаркълары .
Земаневий тери кесюв машиналары буларны бойле ёлларнен енъелер:
Адаптив басым .
Денъишкен сурьатны идаре этмек .
Акъыллы юва япув .
Кучьлю вакуум тутув-ашагъы
Юксек-догърулыкълы серводвигательлер
7. Тери кесюв машинасынен файдаланувнынъ файдасы .
7.1 Догърулыкъ ве изченлик .
Къолнен кесмек операторнынъ усталыгъына коре денъише. Машиналар эр сефер бир тюрлю кейфиетни берелер.
7.2 Эмек масрафларыны эксильтмек .
Бир оператор бир къач машинаны козетип ола.
7.3 Юксек махсулдарлыкъ .
Даа тез чыкъарув .
Къыскъа догъурув девирлери .
Заводнынъ чыкъарув кучюни яхшылаштырды .
7.4 Маддий экономия .
Акъыллы юва япмакъ къалдыкъларны кескин шекильде эксильте.
7.5 Кенарларны темизлемек .
Тишли сызыкълар ве тегиз олмагъан кесиклер ёкъ.
7.6 Чокъ тарафлылыкъ .
Кесиджи машиналар бойле ишлернен чалышалар:
Табиий тери .
ПУ тери
Микрофибрадан япылгъан тери .
Резин тери .
Композит тери .
Дёшек пенопласт .
Техникий токъумаджылыкъ .
8. Къулланувына коре тери кесюв машиналарынынъ чешитлери .
8.1 Аякъкъап чыкъарув .
Юкъары .
Астар .
Табанлар
Яраштырув къысымлары .
Ольчюнинъ уйгъунлыгъы ичюн юксек догърулыкъ талап эте.
8.2 Чанталар ве багаж чыкъарув .
Мода сумкалары .
Люкс маллар .
Кумюшликлер .
Къушакълар .
Эм догърулыкъны, эм де юзюни битиргеннинъ къорчаланувыны талап эте.
8.3 Автомобиль ве мебельнинъ дёшеклери .
Буюк-форматлы машиналар кеселер:
Автомобиль отургъычлары .
Диванлар
Ички панельлер .
Микъяс ве юва япувнынъ семерелилиги пек муимдир.
8.4 Урба ве урба санайы .
Йымшакъ териден япылгъан материаллар:
Курткалар .
Къолчакълар
Жилетлер .
Машиналар индже, эгильмели терилерни муляйимликнен ишлетмек кереклер.
8.5 Эль ишлери ве махсус тюкянлар .
Кичик ЧПУ кесюв алетлерини дизайнерлер ве кичик студиялар къулланалар.
9. Машина насыл этип догърулыкъны сакълай?
Бир къач муэндислик хусусиетлери озь иссесини къошалар:
Тургъун арекет ичюн серводвигательлер .
Тегиз арекет ичюн сызыкълы рельслер .
Догъру стеллажлар ве къушакълар .
Динамик пычакъ басымыны ерлештирюв .
Реаль-вакъыт компенсациясы алгоритмлери
ПЗС корюв калибровкасы .
Машиналар узун-муддетли догърулыкъны темин этмек ичюн девамлы оларакъ янъыдан калибрлейлер.
10. Бакъув ве бакъув .
Тери кесюв машинасы даима бакъылмакъны талап эте:
Тоз ве къалдыкъларны темизленъиз .
Пычакъларны вакътынджа денъиштиринъиз .
Рельслерни ягъламакъ .
Вакуум насос фильтрлерини тешкеринъиз .
Электрик багълантыларыны тешкеринъиз .
Программаны янъыландырынъыз .
Яхшы-бакъылгъан машиналар 8–10 йыл чалышмакъ мумкюн.
11. Тери кесюв технологиясында келеджек ёнелишлер .
Саа бойле ёлгъа кете:
11.1 АИ-Кучьлю къусурларны танымакъ
Къусурларны автоматик шекильде бельгилемек ве кесюв ёлларыны тюзетмек.
11.2 Толу автоматлаштырув .
Тери конвейерлери + роботлар + кесюв машиналары.
11.3 Энергия-Самимий системалар .
Аванынъ аз сарф этильмеси ве двигателлернинъ чалышувы зияде.
11.4 Булут истисалыны идаре этмек .
Меркезлештирильген орьнек китапханелери ве завод мониторинги.
Хуляса
Тери кесюв машиналары догърулыкъ, изченлик ве масштаблылыкъны темин этип, тери санайыда инкъиляп яптылар. Ракъамлы дизайн, акъыллы юва ве вакуум стабилизациясынен берабер илери алетлернинъ-хусусан тербеленген пычакълар ве айланма лезетлернинъ-комбинациясы вастасынен бу машиналар чигильдек терилерни мукеммель колемли, юксек-кейфиетли компонентлерге чевире. Оларнынъ чешит къалынлыкъларгъа, докъумаларгъа ве орьнеклерге уйгъунлашмакъ къабилиети оларны аякъкъап, сумка, автомобиль дёшеклери, мебель, урба ве махсус тери маллары ичюн зарур япа.
Бугунь корьген эр бир индже ишленген тери махсулатынынъ артында-люкс чантадан башлап, машина салонына къадар-догърулыкъ ве кейфиетни теминлеген догъру, акъыллы кесюв системасы бар. Бу машиналар насыл чалышкъаныны анъламакъ эм земаневий истисал, эм де тери усталыгъынынъ келеджек эволюциясы акъкъында бильги бере.
